Phát triển năng lực nền tảng của con người 4.0 thông qua văn học  

Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Thanh Hải – Phụ trách chương trình Văn – Tiếng Việt tại Gateway, văn học giúp học sinh phát triển toàn diện các năng lực nền tảng trong của con người trong kỷ nguyên 4.0 như năng lực sử dụng ngôn ngữ, khả năng biểu đạt và thấu cảm, tư duy phản biện.

Đây là thông tin được Thạc sĩ Thanh Hải – Phụ trách chương trình Văn – Tiếng Việt tại Gateway chia sẻ trong chương trình toạ đàm hội thảo “Học văn thời 4.0” diễn ra ngày 27/12 vừa qua tại trường PTLC Quốc tế Gateway. Toạ đàm là sự có mặt của các diễn giả đầu ngành về giáo dục như nhà phê bình văn học Phạm Xuân Nguyên, Nghệ sĩ thị giác Phạm Diệu Hương; Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Minh; Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải với mong muốn nhìn nhận lại những giá trị của việc học văn cũng như những phương pháp học văn cần thiết, giúp học sinh phát triển và ứng dụng được vào thực tiễn đời sống hiện đại 4.0.

Nhìn nhận lại gía trị của việc học văn trong thời đại 4.0

Tại buổi tọa đàm, Tiến sĩ Phạm Xuân Nguyên, nhà phê bình văn học đã đưa ra một cái nhìn toàn cảnh về sự khác biệt giữa học văn truyền thống và học văn trong thời đại 4.0. Trước đây, học văn đơn thuần là quá trình tiếp nhận một chiều, thầy cô giảng thế nào thì học sinh viết thế đấy. Tuy nhiên, với thời đại 4.0, học văn là sáng tạo.

Như vậy, học văn có khả năng khơi mở trí tưởng tượng – là yếu tố cốt lõi của tư duy khoa học và công nghệ. Trong xã hội hiện đại, công nghệ chiếm ưu thế và việc học văn không phải là một rào cản mà nó là một động lực thúc đẩy cho sự ra đời của một sản phẩm hay một ý tưởng nào đó.

Đặc biệt, các diễn giả cũng cho rằng, học văn có ý nghĩa rất lớn trong việc phát triển năng lực thẩm mỹ, hình thành nên một tâm hồn nhạy cảm nhân văn, đồng thời nuôi dưỡng nhân cách con người đến với các giá trị như: CHÂN, THIỆN, MỸ. Điều này là giá trị cốt lõi nền tảng của mỗi con người trong bất cứ thời đại nào và cũng là giá trị mà thế giới công nghệ, những phát minh có hiện đại hay tối tân đến mức nào cũng không thể mang lại cho con người.

Nếu như Toán học cho chúng ta những con số chính xác, cụ thể; tâm lý học cho ta thấy cảm xúc, chiều sâu về vô thức của con người thì theo Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Minh- giảng viên trường đại học Sư Phạm Hà Nội cho rằng, văn học giúp học sinh khám phá thế giới tâm hồn đa chiều. Trong thời đại khoa học công nghệ lên ngôi, khi con người bị bủa vây bởi áp lực công việc, áp lực cuộc sống và nhịp sống nhanh đôi khi khiến con người không có thời gian để nhìn nhận lại chính mình. Văn học sẽ giúp con người giải tỏa được cảm xúc và cân bằng cuộc sống. Không có một phản ứng khoa học nào có thể giúp ích cho con người trong những tình huống như vậy.

Đề cập tới giá trị của việc học văn trong đời sống hiện đại, nghệ sĩ thị giác Phạm Diệu Hương nhấn mạnh, học văn giúp con người có thể nói ra những cảm xúc, những câu chuyện hay những mong muốn của chính bản thân mình. Ngoài ra, văn chương còn khơi gợi sự rung động.

“Chúng ta có đầy đủ mọi thứ nhưng lại thiếu đi sự rung động. Chúng ta không phải lo lắng việc con cái thiếu gì về vật chất hay không cần lo con học ngành gì để có thể kiếm tiền. Hãy quan tâm tới phần cảm xúc và sự rung động của tâm hồn. Và môn Văn giúp cho chúng ta điều đó”, bà Diệu Hương nói.

Trước thực tế xã hội ngày càng hiện đại, công nghệ chỉ làm con người xa nhau hơn và xa sự rung động. Văn học trong nhà trường bị coi là rẻ rúm nhất trong các thể loại môn; học văn là vô tích sự, không sinh ra kinh tế. Nhưng theo bà Hương, điều thực sự cần cho tâm hồn cuối cùng vẫn là văn học.

Bên cạnh đó, các chuyên gia còn nhấn mạnh, văn học giúp phát triển toàn diện bốn năng lực như khả năng giao tiếp, năng lực sử dụng ngôn ngữ, khả năng biểu đạt và thấu cảm. Đây là bốn năng lực mà ở bất cứ thời đại nào, con người cũng cần sử dụng để thuận lợi cho quá trình giao tiếp.

Phương pháp học văn thời 4.0

Trước sự thay đổi của cuộc cách mạng 4.0, Cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đặt ra thách thức ngành giáo dục phải thay đổi cách dạy học cho phù hợp. Các diễn giả cho rằng, nếu nhà giáo chỉ cung cấp, truyền dạy thông tin tri thức của các bộ môn khoa học thì ngày nay, người máy và các thiết bị thông minh sẽ làm tốt hơn các nhà giáo.

Theo Thạc sĩ Nguyễn Thị Thanh Hải, phương pháp học văn hiệu quả trong thời đại công nghệ hiện đại là tạo dựng một môi trường học tập sáng tạo, tự do, để học sinh trung thực với cảm xúc của chính mình và tôn trọng sự khác biệt của các em.

Phương pháp dạy Văn tại Gateway đi theo con đường Giáo dục Hiện đại tổ chức cho học sinh tự học, tự làm, tự cảm nhận và biểu đạt thay vì nghe giảng và nhại lại cảm thụ của người lớn.  Giáo viên không truyền thụ những cảm xúc, suy nghĩ của mình về tác phẩm cho học sinh chép lại mà tổ chức cho các em “đi lại con đường người nghệ sĩ đã đi”, làm lại những thao tác chắt lọc mà người nghệ sĩ đã làm để các em có thể sống bằng tâm trạng của người nghệ sĩ, từ đó dạy các em đến được với tâm trạng của chính mình.

Tại Gateway, việc tổ chức hoạt động học cho học sinh trong từng tiết học như thế nào để học sinh có thể Học, có thể Nghĩ, có thể Làm là điều vô cùng quan trọng trong các hoạt động học tập nói chung và trong môn Văn Tiếng Việt Gateway nói riêng. Chính vì vậy, sự ra đời cuốn sách này là cách lưu giữ kỷ niệm như những bằng chứng đẹp đẽ cho một cách học khác, một cách nghĩ khác, một cách làm khác của thầy trò trường Gateway.

Tiến sĩ Phạm Xuân Nguyên nhấn mạnh rào cản lớn nhất trong việc học văn là sự áp đặt, khuôn mẫu của thế hệ đi trước. Không thế hệ nào có thể làm việc thay cho thế hệ nào. Cách hiểu của giáo viên cũng chỉ là một trong những cách hiểu của học trò và bình đẳng với nhau, ngay cả một bài toán cũng có nhiều cách giải. Chính vì vậy, phương pháp học văn tôn trọng sự khác biệt của học sinh sẽ có khả năng kích thích trí tưởng tượng, sáng tạo vô cùng của học sinh.

Không chỉ vậy, diễn giả Nguyễn Ngọc Minh cũng nhấn mạnh, bố mẹ có thể tạo môi trường học văn cho con bằng cách thường xuyên trò chuyện, dành thời gian cho con đọc văn và học văn. Bố mẹ hãy trở thành học sinh của con mình. Hãy để con có thể nói lên suy nghĩ của mình, kể hay giảng lại cho mình nghe những điều con đã học ở trường. Khi mình trở thành người học, mình có thể nhìn ra được sự trưởng thành của con.”

Tại Gateway, học sinh không chỉ được tự do sáng tạo và trải nghiệm mà cuối mỗi buổi học, các em đều được tự làm sơ kết về những điều mà mình đã học được trong buổi học. Các cô giáo thường khuyến khích các Gisers về nhà thực hành lại những điều mà mình đã học được với người thân trong gia đình.

Đặc biệt, không khí của buổi tọa đàm càng trở nên nóng hơn với những phần tranh biện sôi nổi, giao lưu giữa các phụ huynh học sinh và các diễn giả. Các phụ huynh đều dường như đã cởi bỏ được rất nhiều lo lắng của mình và nhận ra những thiếu sót của mình trong việc tạo dựng một môi trường học tập sẵn sàng cho con.

Ra mắt cuốn sách “Em học- Em nghĩ- Em làm”

Trong khuôn khổ của buổi Tọa đàm, cuốn sách “Em học – Em nghĩ – Em làm” cũng được giới thiệu tới các phụ huynh. Cuốn sách là tập hợp những sản phẩm của học sinh trong quá trình học môn Văn và môn Tiếng Việt ở trường. Các em học sinh được tự do lựa chọn biểu đạt những rung động, những cảm xúc, suy nghĩ của mình thành những bài văn, bài thơ.

Với cuốn sách này, bạn sẽ cảm nhận được những nét chữ đầu tiên còn vụng dại, những hình tượng độc đáo nằm ngoài mọi sự áp đặt, hay những đoạn văn ngô nghê mà đầy tình cảm; một năng lực Văn của những em học sinh có lối sống hồn nhiên mà tinh tế, đôn hậu mà thông minh, khoáng đạt mà khuôn phép. “Em học- Em nghĩ- Em làm” lả một thế giới đầy sáng tạo, nhưng cũng lắng đọng niềm cảm xúc thơ ngây, trong sáng.

Từ khóa:

Đặt lịch thăm quan trường

Hotline: 024.6260.4666